Op 26 mei 1993 springt Basile Boli in het Olympiastadion in München hoger dan de Milanese verdediging en kopt de bal onhoudbaar in het doel van Sebastiano Rossi. Olympique Marseille staat met 1-0 voor tegen titelverdediger AC Milan. Aan het einde van de wedstrijd barst de Vieux-Port in gejuich uit, de Champs-Élysées is gehuld in rookbommen en het Franse voetbal behaalt eindelijk zijn eerste overwinning in de Europa Cup I.
De OM heeft dit moment in bijna een eeuw opgebouwd. Van de in 1899 door René Dufaure de Montmirail opgerichte multisportclub tot de megalomane ambities van Bernard Tapie, via de gouden jaren zeventig, heeft de club uit Marseille een uniek pad uitgestippeld in het Franse voetballandschap. Dit is de geschiedenis van OM, met al zijn glorie en schaduwkanten.
1899: de oprichting en de wortels in Marseille
Olympique Marseille werd op 31 augustus 1899 opgericht op initiatief van René Dufaure de Montmirail. Vanaf het begin was het geen gewone voetbalclub, maar een multisportvereniging die ook rugby, atletiek en schermen beoefende. Aan de rugbyafdeling hebben we trouwens het motto te danken dat nog steeds geldt, “Droit Au But”, dat in de loop der tijd door de hele club is overgenomen.
De gekozen naam is een eerbetoon aan de oude stad. Marseille werd rond 600 v.Chr. gesticht door de Phocaeërs, en de term „Olympique“ verwijst naar de Spelen uit de oudheid. Deze trots benadrukte band verklaart ook de bijnaam „Les Phocéens“, die de club tot op de dag van vandaag nog steeds draagt. De witte kleuren met een hemelsblauwe rand zijn ontleend aan de vlag van de stad.
De eerste jaren speelde de club ver van het Vélodrome. Van 1904 tot 1937 speelde OM eerst in het Stade de l’Huveaune, in het 10e arrondissement. Naarmate het voetbal in Frankrijk zich verder organiseerde, klom de club op in de regionale en vervolgens nationale competities, en nam ze deel aan de eerste editie van het professionele kampioenschap in 1932-1933.
De eerste titels en de komst naar het Vélodrome
De eerste nationale titel werd in 1937 behaald: OM won zijn eerste Franse landstitel. In datzelfde jaar verhuisde de club naar het Stade Vélodrome, dat was gebouwd ter gelegenheid van het WK 1938 in Frankrijk. Het stadion, gelegen in het 8e arrondissement, zou uitgroeien tot een van de meest iconische stadions van Europa.
Vervolgens won OM verschillende Franse bekers, met name in de jaren twintig en dertig, en voegde daar in 1948 en 1971 nog twee Franse landstitels aan toe. Tussendoor maakte de club minder succesvolle periodes door, die werden gekenmerkt door de oorlog en vervolgens door de sportieve en economische wederopbouw van de stad. Het Vélodrome blijft echter altijd vol: Marseille heeft zijn club omarmd als een symbool.
De jaren 70: het gouden tijdperk van Skoblar en Magnusson
De jaren 70 luidden een eerste succesvolle periode in. Onder voorzitterschap van Marcel Leclerc won OM in 1971 en 1972 het Franse kampioenschap, gevolgd door de Coupe de France in 1972 (een dubbel: beker en kampioenschap) en 1976. De Joegoslavische spits Josip Skoblar eindigde in 1971 als topscorer van Europa met 44 doelpunten in de competitie, een record dat nog steeds geldt in de Ligue 1.
Aan zijn zijde schittert de Zweedse aanvaller Roger Magnusson op de rechtervleugel. Het duo Skoblar-Magnusson blijft een van de meest productieve aanvallende combinaties in de geschiedenis van de club. Het Stade Vélodrome beleeft in die tijd gedenkwaardige Europese avonden, ook al weet OM pas in het volgende decennium de grote Europese finales te bereiken.
Het einde van de jaren zeventig en het begin van de jaren tachtig waren moeilijker. De club kampte met financiële problemen en degradeerde in 1980 zelfs kortstondig naar de tweede divisie, alvorens weer te promoveren en de selectie te stabiliseren. Deze turbulente periode maakte de weg vrij voor de komst van een nieuwe voorzitter, die van OM een Europese topclub zou maken.
De komst van Bernard Tapie in 1986
In april 1986 wordt Bernard Tapie voorzitter van Olympique Marseille. De zakenman uit Marseille, destijds parlementslid en mediaberoemdheid, komt met een duidelijk doel voor ogen: van de club een toonaangevende club in Frankrijk en Europa maken. Hij investeert op grote schaal, haalt internationale sterren binnen en zet een langetermijnplan door dat uniek is in het Franse voetbal.
De eerste grote transfers zetten de toon. Karl-Heinz Förster, Alain Giresse en vooral Jean-Pierre Papin, die in het shirt van Olympique tot een van de beste doelpuntenmakers ter wereld uitgroeide. Daarna volgden Chris Waddle (1989), Abedi Pelé (1987), Carlos Mozer, Basile Boli (1990), Marcel Desailly, Rudi Völler (1992), Alen Bokšić (1992) en Didier Deschamps (1989). OM stelt geleidelijk aan een van de beste teams van het continent samen.
Tapie verandert ook het imago van de club. Een offensieve communicatiestrategie, zelfbewuste marketing en openlijk uitgesproken Europese ambities: Marseille neemt geen genoegen meer met de status van grote Franse club, maar mikt op de Europese top. Het Vélodrome-stadion groeit uit tot een van de meest indrukwekkende stadions van het continent, met een publiek dat zelfs de meest hopeloos verlopende wedstrijden nog kan omdraaien.
Vier opeenvolgende titels (1989-1992)
Tussen 1989 en 1992 won Olympique Marseille vier opeenvolgende Franse landstitels. Geen enkele Franse club had sinds Saint-Étienne in de jaren zeventig nog zo’n reeks neergezet. Deze titels gingen gepaard met regelmatige deelname aan de Europacup I, de voorloper van de huidige Champions League.
De grote gemiste kans vond plaats in Bari, Italië, op 29 mei 1991. Olympique Marseille speelde de finale van de Europa Cup I tegen Rode Ster Belgrado. Na een frustrerende 0-0 verloren de Marseillais na strafschoppen. De teleurstelling was enorm: de club was zo dicht bij de felbegeerde trofee gekomen dat het leek alsof ze niet langer wilden wachten.
Tapie laat het idee niet los. In de zomer van 1992 versterkt hij de selectie met de komst van Rudi Völler en de terugkeer van Abedi Pelé. Het seizoen 1992-1993 wordt het seizoen van de doorbraak, maar ook het seizoen dat door de juridische nasleep een blijvende stempel op de club zal drukken.
München 1993: de Champions League
Op 26 mei 1993 speelde Olympique Marseille de finale van de eerste editie van de nieuwe Champions League in het Olympiastadion in München, voor 64.400 toeschouwers. Tegenstander was het AC Milan van Fabio Capello, de titelverdediger, met Marco van Basten, Frank Rijkaard, Demetrio Albertini en Roberto Donadoni. De Zwitserse scheidsrechter Kurt Röthlisberger fluit de wedstrijd af.
In de 43e minuut neemt Abedi Pelé een hoekschop vanaf links. Basile Boli springt boven de Milanese verdediging uit en kopt de bal krachtig in het doel. 1-0. Marseille staat bij rust voor en houdt de voorsprong vast tot het laatste fluitsignaal, onder leiding van aanvoerder Didier Deschamps en trainer Raymond Goethals. Voor het eerst in de geschiedenis wint een Franse club de Europa Cup I.
De terugkeer naar Marseille mondt uit in een grandioos hoogtepunt. Honderdduizenden supporters stromen de Canebière en de Vieux-Port binnen. De club heeft werk gemaakt van wat tot dan toe slechts een droom was in het Franse voetbal. Voor een gedetailleerd verslag van deze avond verwijzen we u naar ons dossier over de finale van München in 1993.
De zaak VA-OM en de degradatie
De triomf wordt al snel overschaduwd door een schandaal dat enkele dagen na de finale aan het licht komt. Op 20 mei 1993, zes dagen voor de wedstrijd in München, speelde OM in de competitie tegen Valenciennes. Verschillende spelers van Valenciennes, waaronder Jacques Glassmann, klagen pogingen tot omkoping aan die bedoeld waren om hen ertoe aan te zetten het rustiger aan te doen. Uit het onderzoek blijkt dat Jean-Pierre Bernès, algemeen directeur van OM, en speler Jean-Jacques Eydelie hierbij betrokken waren.
In 1994 werden de sancties opgelegd. De Franse voetbalbond ontnam Olympique Marseille de landstitel van het seizoen 1992-1993 en degradeerde de club administratief naar de tweede divisie. De UEFA heeft de Europa Cup-titel daarentegen nooit ingetrokken: Olympique Marseille blijft officieel de winnaar van de Champions League van het seizoen 1992-1993.
Het proces vindt in maart 1995 plaats bij de strafrechtbank van Valenciennes. Bernard Tapie wordt veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf, waarvan één jaar onvoorwaardelijk. Jean-Pierre Bernès krijgt twee jaar voorwaardelijk. Het imago van de club is blijvend beschadigd en het Europese avontuur van deze generatie komt abrupt tot stilstand: Olympique Marseille speelt pas in 1999 weer in de Champions League.
Het moderne tijdperk en de overname door McCourt
Na een aantal jaren van wederopbouw won OM in 2010 opnieuw het Franse kampioenschap onder leiding van Didier Deschamps, die nu als trainer aan het roer stond. Het was de negende landstitel voor de club en de eerste sinds de ongeldig verklaarde titel van het seizoen 1992-1993. Drie opeenvolgende Coupes de la Ligue tussen 2010 en 2012 maken deze cyclus compleet, met spelers als Mathieu Valbuena, André-Pierre Gignac en Steve Mandanda.
In oktober 2016 nam de Amerikaanse zakenman Frank McCourt 95 % van de club over. Hij volgt Margarita Louis-Dreyfus op, die sinds het overlijden van Robert Louis-Dreyfus in 2009 eigenaar was van OM. McCourt belooft enorme investeringen en een nieuw tijdperk. Het Vélodrome, dat voor Euro 2016 werd gerenoveerd met een volledig dak, bereikt zijn huidige capaciteit van 67.394 zitplaatsen.
Op sportief vlak bereikte OM in mei 2018 de finale van de Europa League in Lyon, die met 0-3 werd verloren van Atlético Madrid. In het seizoen 2019-2020 eindigde de club onder leiding van André Villas-Boas als tweede in de Ligue 1, achter PSG. Sindsdien wisselt de club intense Europese seizoenen af met periodes van wederopbouw, zonder voorlopig de Franse landstitel te hebben heroverd.
Wat je moet onthouden
- Olympique Marseille werd op 31 augustus 1899 door René Dufaure de Montmirail opgericht als een multisportvereniging.
- Het motto „Droit Au But“ is afkomstig van de rugbyafdeling van de club.
- Olympique Marseille heeft 9 Franse landstitels en 10 Franse bekers gewonnen.
- De Tapie-jaren (1986-1994) worden gekenmerkt door vier opeenvolgende titels in de Ligue 1 tussen 1989 en 1992.
- Op 26 mei 1993 versloeg Olympique Marseille in München AC Milan met 1-0 (doelpunt van Basile Boli) in de finale van de Champions League.
- De club is tot op heden de enige Franse club die de Europacup I / Champions League heeft gewonnen.
- Door de VA-OM-affaire verloor de club de landstitel van het seizoen 1992-1993 en werd de club in 1994 administratief gedegradeerd, zonder dat dit echter gevolgen had voor de Europese titel.
- Frank McCourt is sinds oktober 2016 eigenaar van de club. Het Vélodrome biedt momenteel plaats aan 67.394 toeschouwers.
Meer informatie
Om andere facetten van de Olympique-geschiedenis te ontdekken, lees dan onze uitgebreide analyse van de nacht van München in 1993, ons overzicht van de ontwikkeling van het wit-blauwe shirt van OM en ons dossier over de Classique tussen OM en PSG. Om de historische rivaal uit het zuiden te leren kennen, gaat ons dossier over AS Saint-Étienne terug tot Les Verts uit de jaren 70.
Veelgestelde vragen
Wanneer is Olympique Marseille opgericht?
OM werd op 31 augustus 1899 opgericht door René Dufaure de Montmirail. Oorspronkelijk was het een multisportvereniging waar ook rugby, atletiek en schermen werden beoefend, voordat het uitgroeide tot de voetbalclub die u nu kent.
Hoeveel titels heeft OM gewonnen?
Olympique Marseille heeft 9 Franse landstitels, 10 Franse bekers, 3 Franse Supercups en 1 Champions League-titel (in 1993) op zijn naam staan. De landstitel van het seizoen 1992-1993 werd door de Franse voetbalbond ingetrokken naar aanleiding van de VA-OM-affaire.
Welke Europese finale heeft Olympique Marseille gewonnen?
Olympique Marseille won op 26 mei 1993 de Champions League in het Olympiastadion in München door AC Milan met 1-0 te verslaan. Het doelpunt werd in de 43e minuut gescoord door Basile Boli uit een hoekschop van Abedi Pelé. De club is nog steeds de enige Franse club die deze trofee in haar bezit heeft.
Waar komt de slogan „Droit Au But“ vandaan?
Het motto stamt uit de rugbyafdeling van OM, aan het einde van de 19e eeuw. Het werd geleidelijk door de hele club overgenomen en staat nog steeds op het shirt en het clubembleem. Het vat de aanvallende mentaliteit samen die de Olympiens van oudsher kenmerkt.
Wie is de huidige eigenaar van OM?
De Amerikaanse zakenman Frank McCourt is sinds oktober 2016 eigenaar van Olympique Marseille en bezit ongeveer 95 % van het aandelenkapitaal. Hij volgde de familie Louis-Dreyfus op, die de club sinds 1996 in handen had.
Wil je het shirt van OM in je verzameling hebben?
Alle shirts van Olympique Marseille zijn verkrijgbaar in onze winkel: thuis-, uit- en alternatieve shirts, spelers- en supportersversies, evenals de retro-shirts die hun stempel hebben gedrukt op de grote seizoenen van de club.